W niewielkiej wsi Cichowo koło Krzywinia stoi jedyny w Polsce skansen filmowy – miejsce, gdzie scenografia z ekranizacji „Pana Tadeusza” Andrzeja Wajdy dostała drugie życie. Po zakończeniu zdjęć w 1999 roku całe zabudowania folwarku trafiły tutaj i zostały ponownie złożone, tworząc kompleks turystyczny, który przenosi odwiedzających w świat szlacheckiej Litwy z początku XIX wieku. To nie rekonstrukcja ani kopia – to oryginalne dekoracje z planu filmowego, które teraz można zwiedzać na co dzień.

Miejsce działa, żyje i ewoluuje. Obok pierwotnych budynków z filmu powstały kolejne obiekty, w tym otwarty w 2011 roku Dwór Sopliców – wzniesiony na wzór tego z Turowej Woli, który „zagrał” w filmie rezydencję tytułowej rodziny.

Co zostało z planu filmowego

Skansen tworzą autentyczne elementy scenografii przygotowanej przez Allana Starskiego. Można tu zobaczyć wozownię, lamus, spichlerz, stajnię, kurnik, studnię z żurawiem i stodołę. Wszystko utrzymane w stylu ludowym charakterystycznym dla dawnych wschodnich ziem Rzeczypospolitej – z dbałością o najmniejsze detale, które w filmie pojawiały się zaledwie przez chwilę, a tutaj można oglądać z bliska.

Obok dworu odtworzono ogródek Zosi. Wokół zabudowań rozciąga się stary sad i zieleń Ptasiego parku. Gdzieniegdzie pomiędzy drzewami ukryte są mniejsze elementy scenografii i inne detale, które dopełniają klimatu miejsca.

Na otwarcie skansenu w 1999 roku do Cichowa przyjechali twórcy filmu – Andrzej Wajda, Allan Starski, a także aktorzy: Grażyna Szapołowska, Alicja Bachleda-Curuś i Marek Kondrat.

Jak powstało Soplicowo w Cichowie

Pomysł sprowadzenia filmowej scenografii do Wielkopolski zrodził się dzięki determinacji Marka Pinkowskiego i Pawła Buksalewicza. Gdy tylko zakończyły się zdjęcia do „Pana Tadeusza”, zabrali się za transport i ponowne złożenie wszystkich elementów we wsi oddalonej od Poznania o niecałe 70 kilometrów. Formalnie skansen jest własnością Krzywińskiego Towarzystwa Kulturalnego, które wraz z gospodarzem organizuje tutaj różne wydarzenia.

Z czasem wokół filmowych budynków powstał większy kompleks turystyczno-hotelowy położony nad Jeziorem Cichowo. Dodano Pensjonat Gerwazy i wspomniany już Dwór Sopliców, który służy jako miejsce eventów i noclegów. Cichowo, wcześniej spokojna wieś licząca niespełna sto osób, zyskała miano najbardziej filmowej miejscowości w Polsce.

Miniaturowa kolejka – atrakcja spoza scenariusza

Jedną z największych niespodzianek dla odwiedzających jest miniaturowy parowóz, który wozi gości po parku. Kolejkę zbudował samodzielnie w garażu syn właściciela. Historia jej powstania jest ciekawa – kiedyś w Cichowie kursowała podobna kolejka parowa należąca do Niemca, który opiekował się nią wraz z panem Grzesiem. Gdy Niemiec opuścił Cichowo i zabrał pojazd, pan Grześ w rozmowach z synem obecnego maszynisty zaszczepił w nim pomysł, by zbudować własną ciuchcię.

Przejażdżka trwa kilkanaście minut i prowadzi wokół zabudowań skansenu. Maszynista zwykle jest na miejscu, ale jeśli akurat go nie ma, można go wezwać telefonicznie. To dodatkowa atrakcja szczególnie dla dzieci, choć dorośli też chętnie wsiadają.

Dla kogo jest Filmowe Soplicowo

Miejsce sprawdzi się przede wszystkim dla rodzin z dziećmi – parking jest bezpłatny, na pobliskiej łące pasą się konie, a atmosfera zachęca do spacerów. Dzieci mogą pobiegać po sadzie, zobaczyć zwierzęta i przejechać się kolejką. Dla starszych widzów to szansa na spotkanie z klasyką polskiej literatury i kina w namacalnej formie.

Miłośnicy „Pana Tadeusza” odnajdą tutaj konkretne miejsca z filmu. Fani historii i kultury docenią staropolski klimat i dbałość o detale. Nie trzeba jednak być ekspertem od Mickiewicza, żeby docenić urok tego miejsca – wystarczy lubić spokojne, kameralne atrakcje z dala od wielkomiejskiego zgiełku.

Kompleks znajduje się zaledwie 100 metrów od brzegu Jeziora Cichowo, co daje możliwość połączenia zwiedzania z wypoczynkiem nad wodą.

Wydarzenia i życie skansenu

Soplicowo to nie tylko muzeum pod gołym niebem. Na terenie kompleksu regularnie odbywają się imprezy plenerowe organizowane przez Krzywińskie Towarzystwo Kulturalne – od koncertów i biesiad po wydarzenia poświęcone Mickiewiczowi i polskiej kinematografii. Niektóre z nich na stałe wpisały się już w kalendarz gminy i przyciągają tłumy.

Organizowane są tu także zajęcia dla grup zorganizowanych – obozy, kolonie, zielone szkoły. Dwór i pensjonat służą jako miejsca bankietów, wesel i imprez integracyjnych. Mimo tych wydarzeń na co dzień w Cichowie panuje spokój. Czas płynie tu leniwie, a atmosfera zachęca do relaksu.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Wstęp do skansenu jest bezpłatny od wtorku do piątku. Opłaty obowiązują jedynie w weekendy – w soboty i niedziele. To dobra wiadomość dla tych, którzy planują wizytę w dni powszednie i chcą zaoszczędzić.

Skansen jest otwarty dla zwiedzających, choć warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia, zwłaszcza jeśli planujesz przyjazd poza sezonem letnim. Kontakt z organizatorami możliwy jest przez Krzywińskie Towarzystwo Kulturalne (ul. Kościańska 10, 64-010 Krzywiń, tel. +48 65 51 77 314).

Jak dojechać: Cichowo znajduje się w gminie Krzywiń w powiecie kościańskim, na Nizinie Południowowielkopolskiej. Z Poznania to około 65-70 km (niecała godzina jazdy), z Leszna – 36 km, ze Śremu – niespełna 25 km. Adres do nawigacji: Osiedle Soplicowo 5, Cichowo, 64-010 Krzywiń. Na miejscu dostępny jest bezpłatny parking.

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojne zwiedzanie skansenu wystarczy około 1-1,5 godziny. Jeśli dołożyć przejażdżkę kolejką, spacer po okolicy i ewentualnie odpoczynek nad jeziorem, można śmiało zaplanować 2-3 godziny. Miejsce idealnie nadaje się jako przystanek podczas dłuższej trasy po Wielkopolsce.

Warto zabrać ze sobą aparat – zabudowania i otoczenie tworzą fotogeniczne kadry, a klimat miejsca sprzyja robieniu zdjęć stylizowanych na XIX wiek. Latem można połączyć wizytę z kąpielą w pobliskim jeziorze, zimą – z zimowym spacerem po sadzie.